IB Diploma Programları yurtdışındaki üniversiteleri hedefleyen bir çok öğrencinin aşina olduğu, kimi zaman devam etmek konusunda karar vermekte güçlük çektiği, içerik olarak güçlü, bir o kadar da yoğun bir çalışma gerektiren uluslararası programlardan biri.
Dünyanın önde gelen üniversitelerinin kapılarını aralayan IB Programı nedir? Sizlerden en çok gelen sorular doğrultusunda bu programlar hakkında bilmeniz gerekenleri özetledim.
IB Diploma Programı nedir?
İsviçre’de geliştirilmiş olan International Baccalaureate Diploma Programme (IDP), 2 sene uzunluğundadır ve 16-19 yaş arası öğrenciler için tasarlanmıştır. 140 ülkede sunulan ve dünyanın önde gelen üniversiteleri tarafından tanınan bu eğitim programını IB okulu olarak onaylanmış liseler sunabilir. Okuduğunuz liseye göre farklılık göstermek üzere 10-11 ya da 11-12. sınıflarda programı tamamlarsınız. MEB müfredatına ek olarak, IB programını sürdürür, her iki diploma ile mezun olursunuz.
IB Prorgam içeriği nasıldır?
Öğrenciler üniversitede hedefledikleri bölümler doğrultusunda 6 farklı alandan dersler alırlar. Buna ek olarak program boyunca üç koşulu yerine getirmeleri gerekir; CAS (Creativity, Activity, Service), TOK (Theory of Knowledge) ve EE (Extended Essay). Bu koşulları tamamlayan öğrenciler yıl sonunda tüm dünyada Mayıs ayında eş zamanlı yapılan IB sınavlarına girerler ve minimum 24 /45 skoru alan öğrenciler diploma almaya hak kazanır. Di̇plomalar Temmuz ayında verilir.
IB Programında almam gereken dersleri nasıl seçmeliyim?
IB Diploma programını tamamlamanız kadar, aldığınız derslerin içerikleri de yurtdışı üniversite başvurularınızda önemli olacaktır. Dersler Standard (SL) ya da High Level (HL) olarak sunulur. Bir çok üniversite alacağınız altı dersin üçünün High Level olmasını bekler. HL dersler içerik olarak daha yoğun ve ileri seviyededir. Bu yüzden bu dersleri seçmeden önce ilgi duyduğunuz ve iyi olduğunuz alanları belirlemeniz önemlidir.
Derslerinizi seçmeden önce üniversitede okumayı seçeceğiniz alanı ve hatta gitmeyi hedeflediğiniz ülke ve üniversitelerin koşullarını incelemelisiniz. Örneğin, Mühendislik programlarını hedefleyen öğrencilerin, bu fakültelerin ön koşulu olan Fizik ve Matematik derslerini (bazı ülkeler Kimya da isterler) almaları gerekir. Hangi dersi HL hangi derlseri SL almanız gerektiği başvuracağınız programa göre üniversiteler tarafından belirtilir. Hedeflediğiniz üniversiteler program sayfalarında IB programından ne beklediklerini ve istedikleri koşulları belirtirler.
IB programına devam ediyorum. Diplomamı 12. sınıfta alacağım ve notlarım Temmuz ayında belli olacak. Bu durumda üniversitelerdeki başvuru süreci nasıl işliyor?
12. Sınıf IB programına devam ederken okulunuzda alacağınız deneme sınavları (mock exams) doğrultusunda her ders için ayrı ayrı belirtilmek üzere Predicted Grades alırsınız. Üniversiteler IB koordinatörünüzün sağlayacağı resmi Predicted Grades üzerinden değerlendirmelerini yaparlar. Size verilen ön kabul belgesinde diplomanızı aldığınız zaman sağlamanız gereken koşullar belirtilir. Şayet bu koşulları sağlayamazsanız üniversiteler size verdikleri kabul belgesini geri çekerler.
Ülkelere göre kıyasladığmda, üniversitelerin başvuru koşullarında IB notlarımın ne olması beklenir?
Öğrencilerden beklenen IB koşulları ülkeden üleye değişiklik gösterir. Bu yüzden IB programı ile ilgili araştırma yaparken başvuru yapmayı hedeflediğiniz ülke ve okulları belirlemeniz önemli. Nihai okul kararlarını vermek için daha çok vaktiniz olacak, ama genel hatlarıyla istediğiniz bölüm, ücretler, okul sıralamaları gibi kriterler doğrultusunda bir listenizin oluşması ve ders seçimlerinizi bu doğrultuda yapmanız en sağlıklı yol olacaktır. Dünya sıralamsında ilk 200 içerisinde yer alan üniversitelerinden öreneklendirme yaparsak;
İngiltere, Hollanda ve Belçika Okullarında IB Notları
İngiltere’nin önde gelen üniversitelerinden UCL ya da King’s, sundukları her programa göre değişmek üzere,
- 3 High Level ders almanızı, ve her bir HL dersinden minimum 666 (7 üzerinden) skor getirmenizi
- Başvurduğunuz programın ön koşulu olan dersleri (pre-requisite) almanızı, ve spesifik koşulları sağlamanızı; örneğin mühendislik programı için Fizik ve Mathematik HL olmalı, ya da HL almanız tavsiye edilir gibi..
- Final IB skorunuzun, seçtiğiniz bölüme göre, 35-40 bandında olmasını ister.
Hollanda’nın hemen hemen tüm araştırma üniversiteleri (TU Delft, TU Eindhoven, UvA-University of Amsterdam, Vrije, Twente gibi ile Belçika’daki KU Leuven ise ağırlıklı olarak hangi dersleri aldığınıza bakar.
- 3 Hl 3 SL dersi almanızı,
- Başvurduğunuz programın ön koşulu olan dersleri (pre-requisite) almanızı, ve spesifik koşulları sağlamanızı; örneğin mühendislik programı için Fizik ve Mathematik HL olmalı, ya da HL almanız tavsiye edilir gibi.. Ancak minimum bir skor vermezler.
- IB Diplomasını almış olmanızı isterler. (Minimum 24 IB skoru)
Kanada, ABD ve Almanya Okullarında IB Notları
Kanada,daki McGill, Toronto, UBC, Waterloo gibi üniversiteler ise
- 3 High Level ders almanızı ve tercih edeceğiniz bölüme göre değişmek üzere min 5 skor ile geçmenizi
- Başvurduğunuz programın ön koşulu olan dersleri (pre-requisite) almanızı, ve spesifik koşulları sağlamanızı; örneğin mühendislik programı için Fizik ve Mathematik HL olmalı, ya da HL almanız tavsiye edilir gibi..
- Final IB skorunuz konusunda ise bir çok üniversite IB diplomasını almanızı yeterli bulurken, bazı üniversiteler minimum getirmeniz gereken puanı şartlı kabul mektubunuzda belirtir.
- ABD’deki Ivy League Universiteleri için 40-42 ve üzeri skorlar etkileyici olacaktır. Hangi dersleri seçtiğiniz, bu dersleri hangi seviyede aldığınız ve notlarınız bütünüyle önemlidir. ABD üniversiteleri, UK’den farklı olarak, IB beklentileri konsunda net bir skor belirtmezler. Başvuruya daha bütünsel yaklaştıkları için alacağınız SAT, AP gibi diğer skorlar, ulusal, uluslararsı projeleriniz/ makaleleriniz, okul sıralamalarınız, essay ve referans mektuplarınızı bütün olarak değerlendirirler.
- Almanya IB progamlarındana yüksek skor isteyen ülkelerden biridir. IB Diploması alıyorsanız, Türkiye’deki üniversite sınavına girmeniz gerek kalmaz. Ancak almanız gereken dersleri çok iyi belirlemeniz gerekir. Social Science, Language, Science gibi kategorilerdeki dersleri almış olmanız istenir. Derslerden alacağınız 3 skoru geçer bir not olsa da, araştırma üniversiteleri tarafından pek kabul edilmez. Üniversiteler net bir skor belirtmese de Münih Teknik gibi üniversitelerde 40 ve üzeri skorlar etkileyici olacaktır.
IB Programını tamamlamanın bana katkısı ne olur?
IB programı öğrencileri akademik olarak yurtdışındaki güçlü eğitim sistemlerine hazırlar. Bir çok öğrencinin beklentisi dünya sıralamalarındaki ilk 400 üniversiteye yerleşmektir. Bu üniversitelerden kabul almak önemlidir, ancak programı başarıyla tamamlayabilmeniz için altyapınızın da güçlü olması gerekir. Özellikle dünyanın önde gelen üniversitelerinde okumayı hedefleyen öğrencilerin, akademikte olduğu kadar, bu okulların istediği, araştırma, bağımsız çalışabilme, iletişim, sunum ve ileri seviyeden yabancı dil bilgisi gibi ek becerilere sahip olması beklenir. Özellikle Hollanda, Almanya, Belçika gibi Avrupa’daki eğitim destinasyonlarında başarıyla programı tamamlayan öğrenciler uluslararası diplomalara sahip öğrencilerdir. (Fransız, Alman eğitim sistemleri, IB Diploma, AP, French Bacc gibi..) IB programı sizi dünyanın her yerindeki önde gelen üniversiteler en iyi şekilde hazırlar.
Bunun yanında bazı üniversiteler IB programında aldığınız dersleri üniversitenin ilk yıl ders kredisinden sayar. 4 sene uzunluğunda program sunan Kanada’daki MacGill University’nin bazı fakülteleri IB Diploma programını üniversitenin ilk yılı olarak sayar ve programı 3 senede tamamlarsınız.
Okulum IB programı sunmuyor. Bunun yerini alabilecek başka sınavlar var mıdır?
AP (Advanced Placement) sınavları en az IB programı kadar geçerliliği olan sınavlardır. AP dersleri ve sınavlarıyla ilgili yazımız için LINK
IB Programını seçerken nelere dikkat etmeliyim? IB Programı için uygun bir öğrenci miyim?
* IB programını sunan liselerin öğrencilerin programa uygunluğu konusunda belirli kriterlerleri vardır. Ancak IB programından önceki senelerdeki not ortalamanız önemli bir ölçüttür. IB programı akademik içerik olarak yoğun bir programdır, çalışma alışkanlıklarınızın bu programa uygun olması gerekir.
* Bunun yanında güçlü bir Ingilizce altyapısı programdaki başarınızı arttırır.
- Hedeflediğiniz programa uygun içerikte dersler almanız gerektiği için, öncesinde program, üniversite ve ülkeler hakkında araştırmanızı yapmalısınız.
- Güzel Sanatlar, Tasarım, Mimarlık, Müzik gibi programları hedefleyen öğrencilerin Portfolio / Audition hazırlamaları gerekeceği için zamanlarını iyi planlamaları gerekir. Bu gibi programlar için hedefleyeceğiniz ülkeye ve üniversiteye göre değişmek üzere, IB programı gerekli olmayabilir.
- IB Diploma Programı size dünyadaki hemen her üniversitenin kapılarını açıuyor olsa da, IB Diploması olmadan da MEB Lise Diplomasını kabul eden çok sayıda program vardır. Ancak, kabul alabilmek için sizden istenen minimum not ortalamalarını sağlamanız beklenir. IB Diploma programında başarısız olmanız, MEB Lise Diploma notunuzu da etkileyecektir. Bu yüzden IB kararınızı vermeden önce araştırmanızı iyi yapmanız, sizin çalışma alışkanlıklarınız ve akademik geçmişinize uygunluğunu değerlendirmeniz önemli.
- Şayet notlarınız çok yüksek değilse, programdaki başarınız konusunda kaygılarınız varsa ya da içerik olarak size daha uygun olacağını düşünürseniz, yine yoğun akademik içerikli AP dersleri seçeneğini de değerlendirebilirsiniz. AP derslerini konu bazında (Calculus AB /BC, Microeconomics, Macroeconomics, Psychology, Physics I & II gibi) alabilirsiniz, ve okul müfredatı dışında, dışarıdan hazırlanabileceğiniz sınavlardır. AP dersleri hakkında detaylı bilgi içn LINK
Her öğrencinin hedefleri, akademik altyapısı ve çalışma alışkanlıkları farklıdır. Programın size uygunluğu konusunda profesyonel danışmanlık almak için bize ulaşabilrisiniz.
Sağlıkla kalın,
Sebnem Erkek lisans eğitimini 1999 senesinde Boğaziçi Üniversitesinde tamamlamıştır (BA-Philosophy) 2002-2004 yılları arasında Kanada Büyükelçiliği bünyesinde faaliyet gösteren ve non-profit bir organizasyon olan CEC-Network bünyesinde eğitim danışmanı olarak görev yapmıştır.
2005 senesinden beri Mor Academia kurucu ortağı ve eğitim danışmanı olarak profesyonel hayatına devam etmektedir.
